Uzman Dr. Yamilet Silveira Fuentes Yazdı; “Küba-Amerika Birleşik Devletleri İlişkilerinin Tarihi”
BÖLÜM-3
ÇEVİRİ; YAZAR EROL ERKILINÇ
Devrimin zaferinden bu yana Küba, Doğu Avrupa’daki sosyalist ülkelerin ve Sovyetler Birliği’nin desteğine sahip olduğu için ablukanın etkileri adada başlangıçta yoğun biçimde hissedilmiyordu.
1991 yılında sosyalist blokun çökmesiyle birlikte ülkenin ekonomik durumu kritik bir hâle geldi. Florida’daki karşı-devrimci Kübalı göçmenler ise bu gelişmeyi kutlamaya başladı ve adadaki siyasal ve ekonomik sistemin değişeceğine ilişkin umutlarını yeniden canlandırdı.
23 Ekim 1992 tarihinde Küba’yı dünya ekonomik sisteminin dışına çıkarmayı amaçlayan Torricelli Yasası kabul edildi. Yasa, Küba’nın ABD şirketlerinin yabancı ülkelerdeki iştirakleriyle ticaret yapmasını yasaklıyor; Küba limanlarına uğrayan gemilerin sonraki 180 gün boyunca ABD limanlarına girmesini engelliyor; Küba’nın dolar üzerinden işlem yapmasını yasaklıyor ve kredi ile finansman imkânlarını ortadan kaldırarak ülkeyi peşin ödeme yapmak zorunda bırakıyordu. Ayrıca yüzde 20’den fazlası ABD menşeli bileşenlerden oluşan ekipman veya ürünlerin Küba’ya satılmasına izin verilmiyordu.
1996 yılında Helms-Burton Yasası kabul edildi. Bu yasa, abluka politikasına hukuki bir çerçeve kazandırarak kişilerin ve şirketlerin, devrimden sonra kamulaştırılmış mülkler konusunda ABD mahkemelerinde tazminat ve mülkiyet taleplerinde bulunabilmelerine imkân tanıdı. Ayrıca ABD başkanının bu yasayı yürürlükten kaldırma veya değiştirme yetkisini sınırlandırdı; bunun için Kongre’nin onayı gerekli hâle getirildi.
Bu iki yasa, devletlerin egemenliğini ve uluslararası hukuku ihlal ettikleri gerekçesiyle yasa dışı olarak nitelendirildi.
1997 yılında terör ve korku ortamı yaratmaya yönelik eylemler gerçekleştirildi. Güney Amerikalı paralı askerler kullanıldı; bunların terörist Posada Carriles tarafından tutulduğu ve Havana’daki çeşitli otellere bombalar yerleştirdiği belirtildi. Amaç, turizm sektörünü olumsuz etkilemekti. Bu eylemler sonucunda genç bir İtalyan olan Fabio Di Celmo hayatını kaybetti. Söz konusu faaliyetlerin CIA ve ABD hükümeti tarafından desteklendiği ifade edilmektedir.
Barack Obama Dönemi ve Siyasi Yumuşama
Başkan Barack Obama döneminde Küba ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki diplomatik ilişkiler yeniden tesis edildi. Bu dönemde siyasi bir yumuşama süreci yaşandı: Küba, Terörizme Destek Veren Devletler listesinden çıkarıldı; Obama Havana’yı ziyaret ederek Küba hükümetiyle görüşmeler gerçekleştirdi. Küba’ya yönelik uçuşlar, seyahatler ve kruvaziyer seferleri yeniden açıldı; kültürel ve bilimsel değişimlere imkân tanındı. Abluka kaldırılmaksızın ABD’den Küba’ya bazı ürünlerin ihracatına izin verildi.
Bu dönemde Küba, ABD’nin alışılmış baskısı ve kuşatması olmaksızın kısa süreli bir refah ve uyum dönemi yaşadı.
(DEVAMI YARIN)