Abidin Uyar Yazdı; ““Theseus’un Gemisi”
Saçmalama hakkımı kullanıyorum .
Çünkü ben bir yazar değilim sadece yazanım .
Yazılarım ağırlık olarak felsefi konulu …
Bu yüzden okunuyor gibi yapılabilir .
Veya başlığına bakılıp geçiştirilebilir .
Her kes haklıdır .
Bu haftaki yazım sadece düşünme deneyi …
Yani uygulanması doğrulanması veya yanlışlanması mümkün değildir .
Aslında bu deney içinde bir paradoksu barındırır .
“Theseus’un Gemisi”
Theseus dediğimiz kişi Atina’nın kurucusu sayılan bir Yunan mitoloji kahramanıdır. Yani yaşamış biri, değil bildiğim kadarı ile .
Düşünce deneyindeki soru özetle şudur .
Eğer bir geminin kalasları zaman içinde orijinal parçalardan hiçbiri kalmayana kadar değiştirilirse, o gemi hala aynı gemi midir?
Efsaneye göre, Atina kralı Theseus’un Girit’ten zaferle döndüğü gemi Atinalılar tarafından uzun yıllar boyunca korunur. Geminin çürüyen tahtaları ve eskiyen parçaları zamanla yavaş yavaş yenileriyle değiştirilir. Ancak bu değişim süreci o kadar ileri gider ki, en sonunda gemideki orijinal parçalardan hiçbiri kalmaz.]
Bu durum iki temel soru ortaya çıkarır:
1. Gemi tamamen yeni parçalardan oluştuğunda, hâlâ Theseus’un gemisi midir?
2. Çıkarılan eski ve çürük parçalar toplanıp birebir aynı olacak şekilde yeniden birleştirilirse, asıl gemi hangisi olur?
Theseus ve Atina’lı gençlerin Girit’ten döndüğü gemide otuz kürek vardı ve Atinalılar tarafından Demetrius Phalereus’un zamanına kadar korundu; çünkü eski tahtalar çürüdükçe alındı, yerine yeni ve daha sağlam kereste koydular; bu gemi filozoflar arasında kalıcı bir örnek haline geldi. büyüyen şeylerin mantıklı sorusu için; bir taraf geminin aynı kaldığını savunurken, diğer taraf geminin aynı olmadığını savunuyordu.
Tarihçi, biyograf ve denemeci Plutarhos gemi tamamen parça parça değiştirilseydi aynı kalıp kalmayacağını sorgulamaktadır.
Yüzyıllar sonra, filozof Thomas Hobbes bir başka bulmaca ortaya attı; orijinal tahtalar değiştirildikten sonra toplanıp ikinci bir gemi inşa etmek için kullanılırsa ne olacağını merak etti. Hobbes, hangi geminin orijinal Theseus Gemisi olup olmadığını sordu.
Okuyucu için çok saçma gelebilir fakat konu benim için çok ciddi .
Çünkü aynı zamanda igi alanım DİN felsefesi…
Japonya’da, Şinto tapınakları her yirmi yılda bir tamamen “yeni ahşap” ile yeniden inşa edilir. Yüzyıllar boyunca süreklilik manevidir ve kutsal kabul edilen bitişik ormandan toplanan Ise Jingu’nun Naiku tapınağı örneğinde ormanın kaynağından gelir. Tapınak şu anda 62 kez yeniden inşa edilmiştir.
Şimdi bu tapınak ilk otantik tapınakmıdır? .
Kâbe tarihi boyunca sel, yangın ve savaşlar sebebiyle defalarca hasar görmüş, yıkılmış ve yeniden inşa edilmiştir. Günümüze ulaşan ana şekli, 1630 yılında Osmanlı Padişahı Sultan IV. Murad döneminde yapılan kapsamlı onarımla şekillenmiştir.
Tarihsel olarak Kâbe’nin geçirdiği önemli yapısal değişimler şunlardır:
· Hz. İbrahim: Kâbe’nin temelleri Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından atılmıştır.
· Câhiliye Dönemi: Peygamberimizin peygamberliğinden önce (MS 605), Mekke’de yaşanan büyük bir sel felaketi sonucu Kâbe’nin duvarları yıkılmıştır. Kureyş kabilesi tarafından yeniden inşa edilmiş ve Hz. Muhammed (s.a.v.) Hacerü’l-Esved taşını yerine koyarak büyük bir hakemlik yapmıştır.
· Abdülmelik bin Mervan (693): Kureyş dönemindeki ölçülerine (Hz. İbrahim temellerine) sadık kalınarak yeniden yapılmıştır.
Osmanlı Dönemi (IV. Murad – 1629): Şiddetli bir sel baskını nedeniyle Kâbe duvarlarının bir kısmı yıkılmıştır. Osmanlı Padişahı IV. Murad tarafından başlatılan ve Mimar Rıdvan Ağa tarafından yürütülen çalışmalarla bina tamamen onarılmış ve bugünkü sağlam haline getirilmiştir
Gemide yelken açmış olan insanlar ‘Evet, aynı gemi! Yıllardır yelken açıyoruz ve tamir etmeye devam ediyoruz’ diyeceklerdir,” diyor Notre Dame Üniversitesi Din Felsefesi Merkezi Direktörü Michael Rea.
Rea, “Ama orijinal gemiyi müzeye koymak isteyen bir koleksiyoncu hayal edebilirsiniz.” diyor. “Gidip tüm orijinal kalasları topluyor, onları yeniden inşa ediyor ve ‘Theseus’un gemisini buldum’ diyor! Asıl soru şu: Bu gemi hangisi?”
AYASOFYA
Günümüzde görülen Ayasofya binası, aslında aynı yere üçüncü kez inşa edilen kilise olduğundan “Üçüncü Ayasofya” olarak da bilinir. İlk iki kilise isyanlar sırasında yıkılmıştır. Döneminin en geniş kubbesi olan Ayasofya’nın merkezî kubbesi, Bizans döneminde bir kez (7 Mayıs 558 tarihinde) çökmüş, Ayasofya’nın doğu tarafı da 558 yılında çöktü. Miletoslu İsidoros tarafından onarılan kubbeye dışarıdan payandalarla desteklenen alçak bir kasnak eklendi, kubbe kırk pencereyle hafifletildi ve yüksekliği artırıldı.
Theseus’un gemisi hikayesine geri dönersek bizdeki cami haline getirilmiş hatta zemini halı ile kaplı Ayasofya hangi Ayasofyadır? …
Bunları neden anlatıyorum .
Gemlik şuan inanılmaz kamu kaynağı akıtılarak sahil boyu şantiye alanı haline getirildi .
Bu Gemlik tarihteki orijinal ve otantik Gemlik midir?
Felsefi düşüncede doğru veya yanlış düşünce diye bir şey yoktur .
Felsefi düşünce yola çıkıştır .
Yola çıktığınız anda yoldan çıkarsınız .
Topluma yabancılaşırsınız . Kimse ne dediğinizi anlamaz .
Kimse ile ciddi bir şey konuşamazsınız
Para ,mal, mülk, şan, şöhreti, makam saçma sapan şeyler gelir size…
Bu hastalıklı yapıdan sizi ancak felsefi düşünce kurtarır.
Ne korumalarınız ile dolaşmak,ne lüks arabalar binmek ,ne villada oturma ne takım elbise ile fark edilmek sizin için dünyanın en komik fıkrasıdır .
Hele her gün duyduğun ölüm ilanları yok mu ?
Ulan dersiniz be ahmaklar bu hırsınız, bu güç gösterileriniz, bu azametli yürüyüşünüz, bu şımarıklığınızın üstesinden bir idrarınızı çıkartamamak fazlası ile gelir .
Bir işemenin mutluluğunun ne demek olduğunu anladığınız anda ne kadar aciz olduğunuzu anlarsınız..
Yazarın Son Yazıları
Bir Yorum Yazın
Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum