Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği “Gastroetnomüzikolojik Kaynatmalar” söyleşisi bu ay ekmeğin binlerce yıllık kültürel yolculuğuna ışık tuttu. Pancar Deposu’ndaki etkinlikte; Hitit mutfağından günümüze uzanan ekmek ritüelleri, müzik ve tadımlar eşliğinde konuşuldu.
Nilüfer Belediyesi Pancar Deposu’nda mutfak kültürü ile müziği harmanlayan “Gastroetnomüzikolojik Kaynatmalar” etkinliğinde bu ay, sofraların baş tacı olan “ekmek” konuşuldu. Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı’nın sunumuyla gerçekleşen buluşmada, ekmeğin sadece bir besin maddesi olmadığı; ritüelleri, şarkıları ve inanışıyla toplumsal hafızanın taşıyıcılarından biri olduğu vurgulandı. Yoğun ilgi gören söyleşiye, Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Bukle Erman da katıldı.
Etkinlikte, ekşi mayalı ekmekler üzerine yaptığı araştırmalarıyla tanınan Hakan Doğan ile “Deneysel Bir Arkeoloji Çalışması Olarak Hitit Mutfağı” kitabının yazarı, ödüllü araştırmacı Asuman Dokgöz konuşmacı olarak yer aldı. Söyleşide, Sümer, Mezopotamya, Hitit ve Antik Mısır gibi medeniyetlerde ekmeğin yeri tartışılırken, katılımcılar Ninda Gur Ra, Baursak, İran Pidesi, Afyon Haşaşlısı ve tirit gibi lezzetleri, o coğrafyalara ait müzikler eşliğinde tatma fırsatı buldu.
“HİTİTLERDE HİJYEN KURALLARI ÇOK AĞIRDI”
Hitit mutfağı üzerine yaptığı deneysel arkeoloji çalışmalarından bahseden Asuman Dokgöz, o dönemdeki ekmek çeşitliliğine ve mutfak disiplinine dikkat çekti. Arkeolojik veriler ışığında antik tarifleri yeniden canlandırdıklarını belirten Dokgöz, şunları söyledi:
“Hititler, ekmek yapımında hijyene inanılmaz derecede önem veriyordu. Tabletlerdeki kayıtlara baktığımızda, temizlik kurallarına uymayanların sadece kendilerinin değil, ailelerinin de cezalandırıldığını görüyoruz. Bizim amacımız sadece o ekmeği yapmak değil, o dönemin yaşam biçimini ve disiplinini anlamaya çalışmak. 180’den fazla ekmek çeşidine sahip bu medeniyetin izlerini sürmek çok değerli bir deneyim.”
“EKMEK VE TUZ BİR SÖZLEŞMEDİR”
Dünyanın farklı coğrafyalarındaki ekmek kültürlerini yerinde inceleyen Hakan Doğan ise Türk kültüründe ve komşu coğrafyalarda ekmeğe yüklenen anlamlar hakkında bilgiler paylaştı. “Ekmek ve tuz” geleneğinin bir barış ve güven simgesi olduğunu vurgulayan Doğan, “Dünyadaki ekmek haritalarına baktığımda bizim coğrafyamızla ilgili verilerin eksik olduğunu görüp üzülmüştüm. Bu yüzden yollara düştük. Gördük ki bizde ekmek ve tuz, sadece karın doyurmak değil, sözlü bir anlaşmadır. Birinin ekmeğini ve tuzunu yediğinizde, ona ihanet etmeyeceğinize dair sessiz bir anlaşma yapmış olursunuz. Cenazeden düğüne kadar hayatın her anında ekmek, insanları bir arada tutan bir harç görevi görüyor” dedi.
Söyleşinin sonunda Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Bukle Erman, günün anısına Asuman Dokgöz ve Hakan Doğan’a hediye verdi.
